علت گسترش «حجامت» قدرت درمانی بالای آن است/ اثبات اثرات درمانی حجامت در طب نوین

به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا»؛ شاید امروز باور این مسئله که در سالهایی نه‌چندان دور در این کشور «حجامت» به‌عنوان دستور مؤکد پیامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار با بخشنامه رسمی وزارت بهداشت ممنوع و غیر‌قانونی بوده، سخت باشد.

اما بسیاری از بزرگان طب سنتی و طب ایرانی ـ اسلامی کشورمان به روشنی، روزها و سالهایی در دهه هفتاد را به خاطر دارند که وزارت بهداشت با تمام قوا برای ریشه‌کن کردن «حجامت» به میدان آمده بود و با صدور بخشنامه‌ای، جلوی هر نوع انجام حجامت چه توسط پزشکان حاذق و چه توسط اساتید و حکمای طب سنتی را گرفته بود و شدیدترین برخوردها را با کسانی که اقدام به حجامت می‌کردند، داشت.

چه بسیار پزشکان و اساتید طب سنتی این کشور که به جرم عمل به دستور مؤکد دین اسلام و توصیه پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم شیعه، در پی احضارهای مکرر به دادگاه، احکام محکومیتهای سنگینی برای آنها صادر شد( توضیحات و اسناد بیشتر را در اینجا بخوانید)  و به همین جرم، ماهها و ماهها از عمر خود را در زندان سپری کردند.

اما امروز به یُمن همین سختیها، مشقات و زجرهایی که اساتید و پزشکان دلسوز این کشور برای ترویج و آزادسازی حجامت متحمل شدند، شاهد اقبال گسترده و روزافزون مردم کشورمان به حجامت هستیم؛ اقبالی که علت آن را نباید در سیستم رسمی وزارت بهداشت این کشور جست‌وجو کرد بلکه علت این اعتماد و روی آوردن مردم به حجامت را باید در اثرات درمانی که مردم به عینه در خود و در اطرافیان خود دیده‌اند، جست‌و‌جو کرد.

آری؛ امروز دیگر آن ممنوعیتها و بگیر‌و‌ببندها به جرم انجام حجامت، جای خود را به باور افکار عمومی به حجامت به عنوان یک روش درمانی عمومی و موثر داده‌ و به دلیل همین آگاهی و اقبال عمومی است که همان مدیران و جریاناتی که در دهه هفتاد به جنگ با حجامت آمده بودند نیز برخلاف خواست درونی و قلبی خود مجبور به تمکین و کرنش در مقابل این اتفاق مبارک و پرثمر در کشورمان شده‌اند.

برای بررسی ابعاد و زوایای مختلف «حجامت» و پرداختن به گوشه‌ای کوچک از اثرات درمانی آن و نگاه به اسناد علمی که اثرات درمانی حجامت را به اثبات می‌رساند، میزبان «دکتر شهلا اسدزاده»؛ معاون آموزشی موسسه تحقیقات حجامت ایران با 20 سال سابقه کار پژوهشی و عملی در عرصه طب کلاسیک و طب ایرانی ـ اسلامی درخبرگزاری تسنیم بودیم که در ادامه مشروح بخش نخست آن تقدیم مخاطبان ارجمند تسنیم می‌شود: 

تسنیم: خانم دکتر! در ابتدا اشاره مختصری به جایگاه «حجامت» در کلام اهل بیت و منابع روایی داشته باشید و علت این تاکیدات پرتعداد بر حجامت در منابع اسلامی را توضیح دهید.

بحث حجامت بحثی نیست که مربوط به این سالها و این دروه باشد؛ «حجامت» قدمتی به انداره عمر انبیا‌ دارد؛ شاید برای بعضی از مردم جالب باشد چون تازه اسم حجامت را می‌شوند و اصلا فکر نمی‌کنند که حجامت از چنین پشتوانه‌ای برخوردار باشد اما وقتی که تحقیق می‌شود، می‌بینیم که از زمان حضرت آدم (علیه السلام) حجامت وجود داشته و در طی سالها و زمانها، تغییر و تحولاتی در وسایل، نحوه اجرا و محلهای انجام حجامت بر روی بدن صورت گرفته است پس حجامت یک پایه قدیمی و اساسی دارد.

ای محمد! حجامت کن و امتت را به حجامت امر کن

در این سیر، زمانی که به اسلام می‌رسیم، می‌بینیم که تاکیدات فراوانی بر حجامت شده است؛ پیامبر اسلام‌(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند که «در شب معراج، ملکی از ملائک بر من گذر نکرد مگر اینکه فرمودند ای محمد حجامت کن و امتت را به حجامت کردن امر کن»این نشان می‌دهد که این قضیه به چه اندازه اهمیت داشته است که شبی به آن عظمت که برترین هدیه خلقت بوده، تاکید بر حجامت شده است.

در کتب طب اسلامی وقتی دقت می‌کنیم از این باب احادیث زیاد است مثلا پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده است: «الحجامه دواءُ لکلِّ داء» یعنی «حجامت دوای هر دردی است» البته در تفسیر اینگونه احادیث باید دقت کرد، این حدیث به این معنا هم نیست که هر کسی با هر بیماری‌ای باید حجامت بشود چرا که این یک فلسفه‌ای دارد و وقتی که ذکر حجامت می‌شود، حجامت می‌تواند «خشک» یا «تر» باشد، این حدیث یک مسئله کلی را مطرح کرده است.

تفاوت حجامت «خشک» و «تر»

حجامت «تر» حجامتی است که با خون‌گیری و تیغ‌زدن همراه است و بر اساس تجویز و ویزیتی که برای بیمار تعیین می‌کنیم، اگر نیاز باشد حجامت «تر» را انجام می‌دهیم اما حجامت «خشک» معادل بادکش است که خیلی از هموطنان ما از آن اطلاع دارند و از گذشته با آن آشنا هستند؛ پس زمانی که در حدیثی مانند حدیث ذکر شده گفته می‌شود که حجامت دوای هر دردی است، منظور آن حجامت تر یا بادکش است.

در احادیث دیگر داریم که حضرت علی‌(علیه السلام) می‌فرمایند: «‌حجامت باعث افزایش نور چشم، افزایش سلامتی بدن، قوت بدن و افزایش حافظه می‌شود» این حدیث نیز تاکید بر این مسئله دارد که حجامت چه تاثیرات مثبتی بر روی بدن می‌تواند داشته باشد و در صحبتهای بعدی توضیح خواهم داد که از نظر علمی، حجامت چگونه می‌تواند تاثیرگذار باشد.

احادیث زیاد و متفاوتی وجود دارد و در فرصتهای دیگر اگر لازم شد به آنها اشاره می‌کنم؛ یک حدیث کلی در کتب معتبر وجود دارد که می‌گوید پنج مورد از سیره و سنتهای انبیاء (علیهم السلام) است که عبارتند از «حیا، حلم، حجامت، مسواک و عطر زدن» پس این حدیث نشان می‌دهد که اهمیت حجامت به قدری بالا است که در رده اعمال انبیاء و اولیا قرار گرفته است و آن را انجام می‌داده‌اند؛ ما از همین حدیث به اهمیت خطیر و جایگاه رفیع حجامت پی می‌بریم و لازم نیست تا یک نفر از غرب بیاید و اهمیت آن را برای ما ذکر کند.

تسنیم: خانم دکتر! قبل از اینکه طب نوین و پیشرفتهای علمی به این سطح برسند، باورها و اعتقادات مردم مخصوصاً در ایران زمین عامل اصلی گسترش حجامت بود و نسل‌های گذشته ما بر اساس مبانی اعتقادی، خود را ملزم به انجام حجامت می‌دانستند اما امروز پیشرفتهای علمی هم، آثار و فواید متعددی را برای حجامت به اثبات رسانده است؛ اشاره مختصری به مستندات علمی درباره آثار مثبت حجامت در انسان داشته باشید.

در حال حاضر چندین کشور بر روی موضوع حجامت به صورت علمی کار کرده‌اند از قبیل کتاب «الدواء العجیب» نوشته چند تن از متخصصان کشور سوریه است که محمد‌امین شیخو آن را جمع‌آوری کرده و در مصر «الحاوی» کتابی درباره حجامت ونوشته است؛ پروفسور «یوهان آبله» از آلمان نیز در قرن 20 کتابی با نام«حجامت درمان آزموده شده» را تالیف کرده است.

در کتاب «الدواء العجیب» اثر حجامت بر بیماریهای سرطانی و خونی مورد بررسی قرار گرفته است؛ از دیگر منابعی که درباره حجامت در دنیا وجود دارد می‌توان به کتاب «حجامت یک درمان جدید»، کتاب «کاپینگ ترابی» که «ایلکی ترالی» آن را در آمریکا تالیف کرده نام برد؛ در این کتاب بیشتر روی بادکش‌درمانی کار کرده و نتایج درمانی آن را کامل و علمی ذکر کرده است.

این موارد هیچکدام فرضیه نبوده و کاملا علمی به اثرات حجامت پرداخته‌اند؛ از این موارد که بگذریم، نیازی نیست که از منابع غرب این موضوعات را تایید کنند؛ در سال 87 کتابی به نام «حجامت» به‌عنوان کتاب برتر جهان انتخاب شد که در کانادا منتشر شده بود و برنده جایزه برترین کتاب سال در جهان شد.

باید این سؤال را پرسید که اصولاً علم چیست؛ علم برپایه تجربه است و در تمام علوم دنیا، ابتدا یک چیزی را تجربه سپس آن را به‌صورت علم ارائه و دسته‌بندی می‌کنند؛ دیدگاه پزشکان طب کلاسیک درباره علمی بودن مسئله‌ای این است که اگر در کتاب «هاریسون» نوشته شده باشد ما به آن می‌گوییم علمی، در صورتی که من این موضوع را قبول ندارم؛ در پزشکی پدیده‌ای به نام ایجاد «زخم» داریم و این یک موضوع علمی است، هرکجا از بدن که زخمی ایجاد شود تحریکی در بدن ایجاد شده است و بدن شروع می‌کند تمام قوا و نیروی خود را به آن نقطه گسیل کردن و مانند تلنگری می‌شود در بدن که سیستم ایمنی خود را فعال کند.

فواید ایجاد زخم

پدیده زخم در «شوارتس» آمده است؛ هر کجا از بدن که زخم ایجاد شود، بدن شروع به تقویت سیستم ایمنی خود می‌کند تا درمان را تسریع کند؛ در زمانهای قدیم که بر با خنجر، نیزه و شمشیر تروما (آسیب) ایجاد می‌شد، آن زخم منجر به مرگشان نمی‌شد و حکیمان آن زمان متوجه شدند که افرادی که زخم خورده‌اند، اگر بیماریهای دیگری داشتند، بعد از ایجاد زخم، بیماری آنها بهبود یافته است؛ پایه و اساس طب کلاسیک که از زخم صحبت می‌کند همین است و خودشان نیز این موضوع را اجرا کرده‌اند پس ما هم مطلب غیرطبیعی نمی‌گوییم و کاری نداریم که تایید شده است یا نه.

مگر زخم باعث افزایش ایمنی، تحریک ایمنی سلولی نمی‌شود؛ ما نیز در حجامت همین کار را می‌کنیم، ابتدا از طریق بادکشها یک تحریک را ایجاد و فراخوان سلولی می‌دهیم، وقتی که بادکش می‌شود این فراخوان چند برابر ایجاد یک زخم است؛ این فراخوان را انجام می‌دهیم و بعد خراش ایجاد می‌کنیم و مجدد بادکش می‌گذاریم.

«ایجاد تحریک» اصلی‌ترین نکته حجامت

ایجاد شدن زخم همراه با بادکش باعث چندین برابر شدن تعداد سلولهای ایمنیِ به سطح رسیده، تحریک شدن سلولهای ایمنی و بهبود سریعتر بیماری می‌شود؛ در واقع هدف اصلی حجامت فقط خونگیری نیست، کم کردم حجم خون در تعدادی از بیماریها درمان‌کننده است اما نکته مهم درمان که به آن توجه نمی‌شود، تحریکی است که در سیستم ایمنی بدن ایجاد می‌کند؛ چرا بسیاری از بیمارانی که خون می‌دهند درمان نمی‌شوند اما وقتی حجامت می‌کنند درمان می‌شوند چون در انتقال خون تحریک ضعیفی وجود دارد، یک آنژیوکت زده و خونگیری انجام می‌شود اما سیستم ایمنی تحریک نمی‌شود اما در حجامت اصلی‌ترین نکته ایجاد تحریک است.

این حرف بر اساس 20 سال سابقه کار است، در 20 سال اگر به طور میانگین 30 یا 40 بیمار ببینید در سال و ماه چند بیمار می‌شود؛ اگر ضریب و خطا هم باشد این کار منجر به یک علم می‌شود که متاسفانه به دلیل عدم اطلاع، به این مسئله توجه نمی‌شود.

تسنیم: آیا برخی مخالفت‌ها و مقاومتها با حجامت از سوی مراجعی مانند وزارت بهداشت به‌دلیل عدم اطلاع از ابعاد درمانی و اثرات مفید حجامت است؟

ما خیلی خوشبینانه نگاه می‌کنیم اما من مطمئنم که خیلی از آنها اطلاع دارند و به این دلیل که با حجامت یک زمینه درمان وسیع ایجاد می‌شود، نگران هستند.

تسنیم: خانم دکتر! چرا در طول سالیان اخیر، حجامت به شدت در داخل کشورمان توسعه یافته و اقبال عمومی به حجامت ایجاد شده است؟ چه اتفاقی در کشورمان رخ داده که در دهه هفتادی که حجامت در کشورمان با بخشنامه رسمی وزارت بهداشت، ممنوع و غیرقانونی بود و افراد متبحری که اقدام به حجامت می‌کردند، محاکمه و به زندان فرستاده می‌شدند اما امروز و پس آن سالهای سیاه، شاهد حجم گسترده اقبال عمومی مردم به حجامت هستیم؟

«نورالحکما» جزء پنج متخصصی بود که برای آموزش پزشکی به فرانسه اعزام شده بود؛ وی در کتاب خود نوشته است که ما پنج نفر بودیم که به همراه دکتر ناظم‌الاطباء درسمان را تمام کردیم و منتظر امضای مدرک خود بودیم در حالیکه مدرک را امضا نمی‌کردند؛ وقتی خدمت استاد رفتیم و پرسیدیم چه اتفاقی افتاده است که مدرک ما پنج نفر را امضا نمی‌کنید، گفتند به شرطی مدارک شما امضا می‌شود که حجامت را در کشور خود منع کنید.

این مسئله در کتاب خاطرات دکتر نورالحکما نقل شده و سند تاریخی دارد؛ در آن زمان مردم بر اساس اعتقادات دینی که داشتند و تجربیاتی که از گذشتگان به آنها رسیده بود، حجامت می‌کردند؛ زمانی که منع قانونی برای انجام حجامت در کشورمان اعلام شد، حجامت را از سطح درمانی که در جامعه داشت به زیرزمین‌ها کشیدند یعنی کار اشتباهی مرتکب شدند و چون یک عده به حجامت اعتقاد داشتند و نتیجه آن را دیده بودند لذا به صورت غیراستاندارد و زیرزمینی انجام دادند؛ بعد از دهه هفتاد که حجامت با بخشنامه وزارت بهداشت غیرقانونی اعلام شده بود، با پیگیری و تلاش «استاد خیراندیش» و سایر اساتید این حوزه، این مصوبه وزارت بهداشت ابطال و حجامت در کشورمان مجدداً احیا شد.

خسته شدن مردم از عوارض دارویی علت روی آوردن به حجامت

چرا مردم کشورمان به حجامت توجه زیادی پیدا کرده‌اند؛ خود شما اگر یک روش درمانی و یک کار معمول را انجام دهید و نتیجه نبینید، آیا مجدد و مشتاقانه به سمت آن روش می‌روید و بقیه را نیز تشویق می‌کنید؟! قطعا اینطور نخواهد بود؛ علت اینکه مردم به حجامت و روشهای سنتی روی آورده‌اند، خسته شدن آنها از عوارض دارویی است.

مردم پناه می‌بردند به آن چیزی که دینشان تاکید کرده است و وقتی که به آن توجه شد با اینکه تجویزها کامل نبود اما نتایج درمانی بالایی داشت؛ مردم به مرور زمان متوجه شدند با یک روش ساده و با هزینه کم، بسیاری از بیماریها درمان یا درصد آن کم می‌شود؛ مردم به این روش روی آوردند چون مردم هوشمند و دارای درک و فهم بالایی هستند، در نتیجه به این روش علاقه‌مند شدند و این علاقه‌مندی مردم فقط به دلیل قدرت درمان حجامت بوده و از روی احساسات نبوده است.

تسنیم: پس می‌توان گفت که اقبال سالهای اخیر مردم کشورمان به حجامت با وجود مخالفت و ممانعت‌های دولتی در مقاطع مختلف تاریخی، به دلیل ملموس بودن ثمرات و اثرات درمانی حجامت برای خود مردم بوده است؟

بله! دقیقاً به همین دلیل است؛ به عنوان مثال 20 سال پیش که به عنوان یک پزشک فارغ‌التحصیل شدم، اسمی از حجامت نشنیده بودم و فقط از طریق برادرم با استاد خیراندیش آشنا شدم؛ به مطب می‌رفتم و بیماران را می‌دیدم اما آن یقین را هنوز نداشتم، به حجامت اعتقاد داشتم اما دلیل آن، اعتقاد به استاد خیراندیش بود چون می‌دانستم که درست می‌گویند اما باور قلبی فرق می‌کند.

بیماران را ویزیت و در خانه و خانواده روی بیماران مختلف، اثرات درمانی حجامت را مورد بررسی قرار می‌دادم که در نهایت به اثرات درمانی آن پی بردم و این موارد تکرار شد و به این نتیجه رسیدم که اگر حجامت به‌صورت اصولی تجویز شود، نتایج درمانی بالایی دارد یعنی من از باور صفر به جایی رسیدم که همه چیز خود را برای حجامت گذاشتم.

بارها به دادگاه رفتم و هم‌اکنون هم اعتبار من زیر فشار مراکزی مانند وزارت بهداشت و نظام پزشکی است اما با این حال باور کنید با این روش نسبت به روشهای کلاسیک بیماران بیشتری را می‌توانم درمان کنم البته به این معنا نیست که طب کلاسیک را نفی کنم یا بخواهم بگویم اثراتی ندارد، قطعاً نظر من این است که اگر مسئولان ما این اجازه را می‌دادند که طب کلاسیک و سنتی به صورت تلفیقی کار کنند نتایج درمانی بسیار افزایش می‌یافت  که البته این اتفاق نیفتاده است.

تسنیم: چرا وزارت بهداشت نتوانسته چنین شرایطی را به وجود بیاورد؟

تأسیس دانشکده‌های طب سنتی یک قدم مثبت بوده است اما دانشکده‌ای که استاد آن قبل از تاسیس دانشکده به مدت 6 ماه برود منابع طب سنتی را مطالعه کند تا بتواند درس بدهد قطعا تجربه کافی ندارد؛ این دانشکده‌ها از ظرفیتهای اساتید بزرگ طب سنتی کشور بهره‌ نبرده و مسئولان ما آنقدر غرور بیجا دارند که از افرادی مثل استاد خیراندیش با داشتن سالها تجربه، استفاده نکردند.

تسنیم: یعنی دانشکده طب سنتی وزارت بهداشت به سراغ اساتید طب سنتی نرفته است؟

سراغ بعضی از اساتید رفتند که پزشک هم نبودند اما از کسانی که تجربه بیشتر در کارهای عملی داشته‌اند، استفاده نکردند؛ بسیاری از این اساتید، کتاب را خوانده و مطالبی را تدریس کرده‌اند اما کسی که از روی کتاب تدریس می‌کند نسبت به کسی که تمام مطالب کتاب را به چشم دیده و تجربه کرده است، بسیار متفاوت است؛پزشکانی که در طب سنتی مدرک PHD می‌گیرند تجربه کافی را ندارند و در طب کلاسیک هم پزشکی که کتاب خوانده و نمره 20 داشته است اگر کار عملی نکرده باشد، پزشک موفقی نمی‌شود.

دانشکده‌های طب سنتی وزارت بهداشت سراغ برخی از اساتید رفتند که پزشک هم نبودند اما از کسانی که تجربه بیشتر در کارهای عملی داشته‌اند، استفاده نکردند؛ بسیاری از این اساتید، کتاب را خوانده و مطالبی را تدریس کرده‌اند اما کسی که از روی کتاب تدریس می‌کند نسبت به کسی که تمام مطالب کتاب را به چشم دیده و تجربه کرده است، بسیار متفاوت است؛ پزشکانی که در طب سنتی مدرک PHD می‌گیرند تجربه کافی را ندارند و در طب کلاسیک هم پزشکی که کتاب خوانده و نمره 20 داشته است اگر کار عملی نکرده باشد، پزشک موفقی نمی‌شود.

واقعیت این مسئله «مدرک‌گرایی» است؛ بسیاری از دانشجویانی که به دانشکده‌‌های طب سنتی می‌روند فقط برای گرفتن مدرک به این رشته ادامه می‌دهند و علم زیادی به دانشجویان افزوده نمی‌شود؛ بنده با اساس این دانشکده‌ها مشکلی ندارم اما دانشجویی که فارغ‌التحصیل می‌شود باید 20 سال کار کند تا به تجربه مطلوب برسد، نمی‌خواهم بگویم آنها موفق نمی‌شوند اما بسیار زمان می‌برد.

چرا باید در زمانی که پیشرفت‌ها بسیار سریع اتفاق می‌افتد، این مقدار زمان بگذاریم؛ در بعضی مواقع می‌گویند اگر شما پند و اندرزهای بزرگترها را بشنوید و بخواهید تجربه کنید عمرتان کفاف نمی‌دهد پس باید از تجربیات استفاده شود و این دانشکده‌ها هم در کنار این تجربیات باشند.

اذعان همگان به نواقص طب کلاسیک

بنده با طب کلاسیک مخالف نیستم و همیشه به دانشجوها گفته‌ام که هدفم این نیست که طب کلاسیک را تضعیف کنم اما طب کلاسیک نواقص بسیاری دارد و خودشان نیز این موضوع را می‌دانند اما در بخش اورژانس‌ها و جراحی‌ها خیلی موفق هستند و در برخی موارد اگر طب کلاسیک نباشد، نمی‌توان کاری انجام داد.

البته در خیلی موارد طب کلاسیک دارای نقطه کور است؛ این عناد همیشه در سیستم بهداشت و درمان ما وجود داشته است و چرا همیشه باید چشم ما دنبال این باشد که امریکا یا اروپا چه می‌گویند؟ مگر خودمان نمی‌توانیم علم تولید کنیم؟ اصلاً علم تولید نکنیم اما حداقل به بررسی آن بپردازیم.

تسنیم: مضاف بر اینکه می‌توانیم از عقبه علمی چند هزار ساله خودمان در طب استفاده کنیم چرا برخی از پزشکان طب نوین کشورمان، داشته‌های خودمان را بی ارزش می‌دانند و از کنار آن به راحتی می‌گذرند؟

دقیقاً همین نکته مدنظر است؛ من به‌عنوان یک پزشک نسبت به خودم دارای رضایت هستم چون در زمانی که این موضوع مطرح شد و من با این طب سنتی آشنا شدم، هیچ وقت عناد نداشتم و اعتقاد داشتم که باید طب سنتی را بررسی کنم و ببینم به چه روشی کار می‌کند.

نمی‌گویم چشم بسته این روش را قبول کنند و در جایی دیگر ارائه دهند بلکه باید بیایند اثرات آن را ببینند، تجربه و بررسی کنند؛ متخصصان طب کلاسیک بیایند، قبل و بعد از حجامت از بیماران آزمایش بگیرند، ما که ترسی نداریم؛ از این ناراحت هستم که بررسی انجام نمی‌دهند و فقط مداوم در حال ضربه زدن به این روش هستند؛ لااقل اگر بررسی شود و بعد بگویند کارتان درست نبوده است، ما قبول می‌کنیم.

تسنیم: در بحث اثبات فواید درمانی حجامت به روش علمی، مؤسسه تحقیقات حجامت ایران چه اقداماتی انجام داده است؟

مؤسسه اقداماتی انجام داد اما کسی از مؤسسه حمایت نکرد؛ مستندسازی و ارائه مقاله دارای هزینه بسیاری است و مؤسسه تاکنون با وجود هزینه‌های زیاد، بسیار سخت توانسته است پرسنل خود را تثبیت کند و قادر به انجام اقدامات پژوهشی بیشتر نیست.

تسنیم: آیا دانشجویان موسسه حجامت که خود پزشک هستند، نمی‌توانند به عنوان پژوهش بر روی اثرات درمانی حجامت کار کنند؟

بله؛ دانشجویان این موسسه به‌ مرحله‌ای رسیده بودند که روی مقالات کار می‌کردند و قسمت پژوهش داشتیم که دکتر میثمی مسئول آن بود و خوب کار می‌کردند؛ شما یک مؤسسه و یک دانشکده را در نظر بگیرید که به راحتی بودجه می‌گیرد و کارهای علمی و پژوهشی انجام می‌دهد اما یک مؤسسه خصوصی نمی‌تواند این کار را در حجم گسترده انجام دهد، همانطور که ارائه یک مقاله با عنوان «تاثیر حجامت بر چربی خون» توسط موسسه تحقیقات حجامت ایران که در 10 تا 15 سال گذشته انجام شد، هزینه سنگینی برای مؤسسه داشت.

تسنیم: مستندات این پژوهش وجود دارد؟

بله؛ در بخش پژوهش موسسه موجود است و به علاوه آن چندین پایان‌نامه درباره حجامت نیز وجود دارد؛ مطمئن هستم که اکثر مسئولان و همکاران از تاثیرات حجامت آگاه هستند اما نمی‌دانم چرا غرض‌ورزی می‌کنند؛ اگر نگران انتقال ایدز و هپاتیت از راه حجامت هستند، به راحتی می‌توان آن را کنترل کرد و می‌توانند خودشان افراد آموزش‌دیده و وسایل بیاورند و بر مراحل انجام حجامت نظارت کنند.

مخالفت‌هایی از جنس غرض‌ورزی

آیا وقتی اعلام می‌شود بیشترین راه انتقال «هپاتیت c» از دندانپزشکی است، دندانپزشکی‌های سطح کشور را تعطیل می‌کنند؟! اگر مسئله انتقال بیماری مانند هپاتیت وجود دارد، هرگز دندانپزشکی را تعطیل نمی‌کنند و اصول اجرایی آن را کامل و استاندارد می‌کنند؛ می‌دانیم که این اقدامات در خصومت با حجامت از روی غرض‌ورزی انجام می‌شود ودر غیر این صورت، جایی برای این مخالفت‌ها وجود نخواهد داشت.

تسنیم: با توجه به فواید درمانی حجامت آیا می‌توان چند بیماری که به طور قطع با حجامت درمان می‌شوند را نام برد؟

وقتی یک طبیب طب سنتی به حوزه درمان وارد می‌شود، تمام تخصصها را پوشش می‌دهد و ما در همه زمینه‌ها وارد شده‌ایم اما درباره سؤال شما باید بگویم که بیماران را ویزیت و براساس مزاج و بیماری تصمیم‌گیری می‌کنیم یعنی تمام مراحل دارای اصول است و هر کس که از در وارد شود را حجامت نمی‌کنیم اما در درمان بیماریهای پوستی، بیماریها و اختلالات خونی و گرفتگی عروق حجامت تاثیرگذار است.

تسنیم: آیا اثرات درمانی حجامت بر بیماریهای خونی و هپاتیت نیز صادق است؟

اثرات درمانی حجامت، هپاتیت و حتی ایدز را هم شامل می‌شود؛ سالها پیش با سازمان انتقال خون بحث و مراوداتی داشتیم و پیشنهاد دادیم که به این خاطر که شما آمار تعدا مبتلایان به ایدز را دارید و درمانی برای آنها پیدا نکرده‌اید، اجازه دهید که ما بررسی کنیم و روی درمان این افراد اقداماتی انجام دهیم که متاسفانه این کار را نکردند.

در بیماریهای حساسیتی به‌ویژه حساسیتهای گوارشی که عدم درمان بیداد می‌کند، حجامت تاثیر بسیاری در درمان آن دارد یعنی شما در نظر بگیرید این بیماران هر روز به بیمارستان می‌روند تا آمپول آلرژی تزریق کنند و چه هزینه‌هایی می‌کنند که در آخر هم نتیجه‌ای ندارد؛ شما اگر یک گزارش از بیماران کلینیک آلرژی و بیماران آلرژی که درمان شده‌اند، بگیرید متوجه تاثیر حجامت در درمان این حساسیت می‌شوید؛ اگر بخواهم به ترتیب اسامی بیماریهایی دیگر که حجامت در درمان آنها تاثیر دارد را نام ببرم می‌توان به فشارهای چشمی، فشار خونها، دیابت و ... اشاره کرد.

تسنیم: در برخی موارد دیده شده که دیابت با حجامت درمان شده است، شما این مسئله را تایید می‌کنید؟

من اگر تجربه خودم را بگویم تا به حال تنها با استفاده از حجامت دیابت را درمان نکرده‌ام، هر چند حجامت قند خون را کاهش می‌دهد اما در کنار آن داروهای دیگر که برای اصلاح سیستم بدن داده می‌شود، در درمان تاثیرگذار است البته این اقدام نیز با توجه به مزاج‌شناسی انجام می‌شود و به این شکل نیست که هر بیمار دیابتی را حجامت کنیم و اثر آن مثبت باشد.

تاثیرات درمانی حجامت بر بیماران دیابتی گرم مزاج

تعدادی از بیماران دیابتی که گرم‌مزاج هستند با حجامت نتیجه خوبی می‌گیرند و بیماران دیابتی سردمزاج روش درمان متفاوتی دارند؛ من کلی‌گویی را نمی‌پسندم چون امکان دارد که جامعه برداشت اشتباه کند و فکر کند که هر نوع دیابت با حجامت درمان می‌شود البته همین‌ اتفاق هم افتاده است اما برخی غیر پزشکان و هموطنان ما این موضوع را می‌شنوند و آن را اجرا می‌کنند، در صورتی که این مسئله به این راحتی نیست و دارای اصول است که باید رعایت شود؛ حجامت در درمان دیابت بسیار موثر است، خیلی علاقه دارم که تاثیر حجامت را نیز بر بیماریهای رماتیسمی، التهابات مفصلی و دردهای استخوانی و... را ببینید و بررسی کنید.

تسنیم: منظور شما از تاثیر حجامت بر درمان، حجامت‌های عام یا خاص است؟

درباره نوع حجامت با توجه به بیمار تصمیم می‌گیریم و فقط حجامت عام انجام نمی‌دهیم؛ حجامت عام رهبر بدن و بسیار موثر است اما حجامت‌های خاص و موضعی نیز داریم و براساس بیمار تصمیم می‌گیریم که کدام حجامت را برای بیمار انجام دهیم.

تسنیم: یکی از معاونان وزیر بهداشت اخیراً در اظهارات تامل‌انگیزی، حجامت را در کنار خالکوبی قرار داده و گفته حجامت و خالکوبی دو عامل اصلی انتقال هپاتیت C هستند(؟!)؛ در مورد چنین ادعاهایی بی‌مبنایی درباره حجامت توضیح دهید که چرا یک مقام ارشد در وزارت بهداشت که خود پزشک نیز هست چنین حرف بی‌اساسی را به حجامت نسبت می‌دهد؛ آیا تاکنون حتی یک مورد از انتقال هپاتیت از طریق حجامت در سطح کشور گزارش شده است؟

با یقین به شما می‌گویم و با مدرک ثابت می‌کنم که شخصی وجود ندارد که بعد از حجامت مبتلا به هپاتیت و بیماری خاصی شده باشد؛ اینها فقط حرفهای بدون مدرکی است که زده می‌شود و اگر مدرکی وجود داشت تا به حال به طور کلی حجامت و طب سنتی را ریشه‌کن می‌کردند اما مدرک ندارند و فقط می‌خواهند ذهنیت مردم را خراب کنند.

بالاترین احتمال انتقال هپاتیت C از دندانپزشکی

هر چیزی که با خون سر و کار دارد ممکن است آلوده‌کننده باشد پس باید مراقب بود و رعایت کرد اما اگر به تعطیل کردن و جمع‌آوری باشد ابتدا باید دندانپزشکی‌ها جمع‌آوری شوند و چرا این دسته از مسئولان وزارت بهداشت، دندانپزشکی را در کنار خالکوبی نمی‌آورند؟! این آمار خود وزارت بهداشت است که بالاترین احتمال راه انتقال هپاتیت‌ C از دندانپزشکی است و برای حل این مسئله یکسری وسایل یک‌بار مصرف را برای دندانپزشکی‌ها تعبیه کردند.

جراحی، تزریقات، بخیه، آرایشگاه‌ها و ... می‌تواند آلوده‌کننده باشد؛ هر کاری که با خون ارتباط دارد، می‌تواند عامل انتقال آلودگی باشد پس باید رعایت کرد اما صورت مسئله را نمی‌توان حذف کرد؛ این مسئولان با چنین اظهاراتی می‌خواهند جلوه حجامت را مخدوش و خراب کنند در صورتی که در حال حاضر اینگونه نیست و مردم بسیار هوشیار شده‌اند و افرادی به مؤسسه مراجعه و درخواست می‌کنند که برای آنها حجامت تجویز کنیم و می‌گویند اگر شما این کار را انجام ندهید نیز به جای دیگر می‌رویم چون ما نتیجه و اثرات حجامت را در خود و اطرافیانمان دیده‌ایم.

اگر در حال حاضر مراکز اصلی انجام حجامت را هم ببندند، مردم می‌روند در داخل منازل حجامت را انجام می‌دهند همان‌طور که هم‌اکنون انجام می‌شود همچنین باید این نکته را بگویم که تحریک سیستم بدن با خراش و مَکش به هیچ عنوان باعث آلودگی نمی‌شود زیرا آنقدر سیستم ایمنی بدن را تحریک می‌کند و به مرکز می‌کشاند که امکان ندارد ویروس و میکروبی در آنجا وجود داشته باشد؛ بیماران هپاتیت، ایدز، ویروس‌های التهابی و... که درمان شده‌اند تأیید حرف ما هستند.

تسنیم: آیا بیمارانی داشته‌اید که هپاتیت C آنها از طریق حجامت درمان شده باشد؟

بله؛ در یک سال اخیر چندین مورد داشتیم که یک نفر آنها یک دختر 21 ساله بود که هپاتیت C داشت و از 19 سالگی شروع کرده بود به مصرف «اینترفرون» و داروهای دیگر که نتیجه‌ای ندیده بود و همچنان شمارش سلول بالا بود و مشکلاتی برای آن دختر به وجود می‌آورد.

این دختر به مؤسسه حجامت مراجعه کرد و سه تا چهار ماه تحت درمان قرار گرفت و چند ماه پیگیر آزمایشهای مکرر بود (این بیماران باید آزمایشهای متعدد انجام دهند)، بعد از چندین ماه، مادر این دختر مراجعه کرد و گفت این آزمایشها را نزد پزشک متخصص برده که برای آن دکتر جالب بوده که چه اقدامی انجام داده‌اید که هپاتیت C این دختر درمان شده است.

تسنیم: آیا تجویز شما برای این بیمار مبتلا به هپاتیت فقط حجامت بود؟

خیر؛ حجامت جزء دستورهای اصلی بود و ترکیبات سیاه‌دانه، سرکه‌انگبین و ... نیز بود مخصوصا سیاه‌دانه که وقتی دکتر متخصص این موضوع را متوجه شد، به همراه چند پزشک دیگر مشغول مطالعه در این باره و متوجه شدند سیاه‌دانه چه خاصیتی دارد که توانسته هپاتیت C را درمان کند و به درمانگری این روش رسیدند؛ در کشورهای دیگر نیز روی سیاه‌دانه کار کرده‌اند به عنوان مثال پرفسور «دوک» که یک پرفسور آلمانی است در کتاب «هروان مدیسن» خود سیاه‌دانه را مورد بررسی قرار داده است.

تسنیم: آیا کتاب پروفسور دوک همان کتابی است که در مقدمه‌اش حدیث پیامبر درباره سیاه دانه (سیاه دانه درمان هر دردی است غیر از مرگ) را آورده‌ است؟

بله؛ همان کتاب است؛ زمانی که قصد کردم اندیکاسیون‌های سیاه‌دانه را مطالعه کنم، نزدیک به 200 اندیکاسیون در این کتاب پیدا کردم و تمام آنها بر اساس مقالات و آزمایشهایی بود که روی بیماران انجام شده بود همچنین در این کتاب اسامی بیماریهایی که در دنیا با سیاه‌دانه درمان شده اند را نام برده است.

هیچگاه به فکر سودجویی نبوده‌ام و برای بیمارانم دل می‌سوزانم و آنها  نیز به روشهای درمانی طب سنتی باور کامل دارند زیرا نتایج درمانی را تجربه کرده‌اند؛ هیچگاه کسی بیهوده 6 ماه در صف انتظار ویزیت توسط یک طبیب طب سنتی نمی‌ماند.

دوست دارم صدایم به مسئولانی که خداپرست و مردم‌دوست هستند برسد یعنی کسانی که به معنای واقعی، مردم‌دوست هستند نه کسانی که پشت آنها گرم به تجارت‌ها و ... است؛ بیایند و زندگی من را بررسی کنند، یک زندگی معمولی دارم همچنین بارها به من پیشنهاد داده شده است که اگر به شیوه‌ای دیگر کار کنم، سود بیشتری می‌کنم اما من واقعا در مؤسسه حجامت عاشقانه کار می‌کنم.

تسنیم: همه اساتید و بزرگان طب سنتی کشور و موسسه تحقیقات حجامت ایران که برای ترویج حجامت طی سالیان گذشته متحمل زحمات و رنج‌های زیادی شده‌اند و حتی برای احیای این سنت مؤکد پیامبر اسلام(ص) به زندان افتاده‌اند، باقی‌الصالحات بزرگی را برای خود به دست آورده‌اند؛ مردم امروز به بزرگی و عظمت از این اساتید یاد می‌کنند، ارزش زیادی برای آنها قائل هستند و خود را به شدت ملتزم به انجام حجامت برای حفظ سلامتی خود می‌دانند.

حرکتی که در این مسیر برای احیا و ترویج حجامت انجام شده کوچک است و دوست دارم که با کمک مسئولان توسعه بیشتری پیدا کند؛ منظور من دیده شدن مادی و مطرح شدن امثال بنده نیست؛ می‌خواهم طب سنتی را به این شکل سرکوب نکنند چون می‌توانند بسیار آن را گسترش دهند و از من و همکاران من استفاده و این مسئله را علمی کنند و این تجربیات را از دست ندهند.

تسنیم: چرا در بدنه وزارت بهداشت، تمایلی برای بهره‌مندی از ظرفیت عظیم حجامت در درمان و ارتقای سطح سلامت عمومی مردم وجود ندارد؟

چرا یک مؤسسه با توان و پتانسیل بسیار محدود کاری انجام می‌دهد که با آن حجم وسیع بودجه در وزارت بهداشت انجام نشده است؛ این موارد را کسانی که در حال رصد هر دو جبهه هستند، متوجه می‌شوند؛ من بارها به سازمان نظام پزشکی رفته‌ام و نوع برخورد بسیار بد آنها را دیده‌ام و متوجه شده‌ام که جایگاهی برای طب سنتی قائل نیستند.

وجود این فضا در وزارت بهداشت و برخوردی که با موسسه حجامت در پلمب کردن آن داشته‌اند، باعث اذیت شدن بسیاری از بیمارانی شده است که وضعیت بدی هم داشته‌اند؛ بعد از این اتفاقات هر طوری که می‌توانسته‌ام به بیماران کمک کرده‌ام اما بیمار را باید حضوری ویزیت کرد، در این صورت تا زمانی که بخواهد یک ساماندهی دیگر اتفاق بیفتد، بیماران از دست رفته‌اند اما باید این بیماران به طریقی پوشش داده شوند و این درست نیست که به قیمت جان مردم به مخالفت با حجامت ادامه داده شود؛ این کار با قسم پزشکی آنها تضاد دارد و من نیز قسم خورده‌ام پس بیایند بررسی کنند که آیا من اشتباهی داشتم؟ کسی را دچار مشکلی کردم، باعث جنایتی شدم یا باعث درمان شده‌ام؟

بیماران مراجعه‌کنندگان به طب سنتی از طب کلاسیک مأیوس شده‌اند

آنهایی که می‌آیند جلوی این کار را می‌گیرند، کلاه خود را قاضی کنند و ببینند که خود در سیستم وزارت بهداشت چقدر در درمان موفق بوده‌اند؛ بیماران ما اکثراً از بیمارانی هستند که از طب کلاسیک و از طرف متخصصان معروف می‌آیند، قصد مخدوش کردن آن متخصصان را ندارم اما بیماران چون نتیجه‌ای نگرفته و مأیوس شده‌اند به مؤسسه حجامت مراجعه می‌کنند؛ امکان دارد که ما هم نتوانیم همه بیماریها را درمان کنیم اما بسیاری از بیماران درمان می‌شوند و بهبود می‌یابند.

بیرون کردن بیماران بخاطر استفاده از طب سنتی

درمان شدن برخی از بیماریها برای خود ما نیز باور کردنی نیست؛ بیمارانی بوده‌اند که پس از طی مراحل درمان گفته‌اند که معجزه شده است؛ سونوگرافی، آزمایش و... را نشان متخصص خودشان داده‌اند و آنها پرسیده‌اند چه کاری انجام داده‌اید که این نتیجه را گرفته‌اید؛ وقتی گفته‌اند که با روش‌های درمان طب سنتی به این بهبودی دست یافته‌ایم، گفته‌اند از مطب ما برو بیرون!

طب کلاسیک بر روی روشهای درمانی طب سنتی مطالعه کند

پزشکان طب نوین می‌توانند بگویند معجزه شده است اما نمی‌توانند قبول کنند که طب سنتی درمانگر است؛ پزشکان طب کلاسیک باید بررسی کنند که چرا طب سنتی تاثیر داشته است و حتی به طور پنهانی درباره طب سنتی و روش درمانی آن مطالعه کنند.

تسنیم: ما نیز موارد مشابهی را دیده‌‌ایم؛ در قالب نشستی در تسنیم در خدمت یکی از متخصصان ژنتیک مولکولی و مسئول بخش ژنتیک پاتوبیولوژی بیمارستان بقیةالله(عج) بودیم؛ از ایشان پرسیدیم که آیا با روشهای درمان طب سنتی در حوزه خودتان یعنی سرطان آشنا هستند و به دنبال یادگیری آن رفته‌اید؟ که وقتی با پاسخ منفی ایشان مواجه شدیدم، علت را جویا پرسیدیم؛ (جزئیات بیشتر در اینجا)جالب اینکه این متخصص به قدرت درمانگری طب سنتی اذعان داشت اما معترف شد که «نمی‌خواهیم» قبول کنیم که «طب سنتی» درمانگر است.

بله! پزشکی موفق است که دارای دیدگاه گسترده باشد، همه روشها را ببیند و بهترین روش را برای درمان بیمار انتخاب کند؛ چرا باید آنقدر بسته عمل کنند و هر چه فقط در منابع طب نوین در غرب آمده را قبول کنند، اگر اینطور نبود که نمی‌گفتند که زمانی که امام زمان(عج) ظهور کند 27 قسم از علم کشف می‌شود در حالیکه در حال حاضر دو قسم از علم را داریم پس نباید محدود باشیم.

مگر تمام علم در کتاب «هاریسون» نوشته شده است؛ همین موضوع من را ناراحت می‌کند که در مملکت اسلامی به این اندازه عناد وجود دارد.

به من پیشنهاد شده است که اگر به کانادا بروم با برگزاری چند جلسه در طب سنتی به موفقیت‌های بسیاری می‌رسم اما من هرگز چنین اعتقادی نداشته‌ام؛ چرا برخی از مسئولان باید تا این حد کوته‌بین و کوته‌فکر باشند؛ افراد متخلف بزرگ را رها کرده‌اند و ما را به دلیل ترویج حجامت و طب سنتی متخلف می‌نامند.