سلام اقای دکتر درباره گرفتگی بینی نوزاد چندتا سوال دارم دکتر گفت سدیم کلرید بریزیم بینیش اما دکتر دیگه گفت اگه بریزید نمکش درکلیه رسوب میکنه شیر مادر گفتن بریزین ، دکتر گفت: شیر چربی داره و وقتی کودک نفس می‌کشه، این قطرات شیر در ریه رفته و ذات‌الریه ایجاد می‌کند. علاوه بر این شیر محیط مناسبی برای رشد میکروب است، درحالی‌که بینی هم پر از میکروب بوده و در این حالت زمینه برای تکثیر میکروب‌ها فراهم می‌شود. فنیل‌افرین هم عوارض زیادی برای کودک دارد که ما به هیچ‌وجه استفاده از آنها را توصیه نمی‌کنیم بلاخره برای گرفتگی بینی چه کنیم جنابعالی چه چیزی توصیه میکنید؟ شیر مادر و قطره سدیم واقعا ضرر دارند؟
هاشمی

سلام پسر من یک ماهش کولیک داره و یبوست چند روزه گرفته جسارت من ببخشید کاری که گفتید با روغن کنجد... انجام دادم همون موقع مدفوعش اومد اول مدفوعش سفت بعدش شل دو روز این کار انجام دادم اما هنوز زور میزنه و یبوست داره روغن بادام هم بهش دادم ممنون میشم کمکم کنید اجرکم عندالله
هاشمی

با سلام و خدا قوت بنده دچار کیست مویی هستم اما این کیست دو قسمت داره با توجه به اینکه هم زالو انداختم هم مرحم سیاه فرقی نکرده و سر باز نمیکنه چون چرک رو از کانالی که خودش ایجاد کرده به نزدیک مقعد خالی میکنه وچطور میتونم منبع اصلی چرک رو از بین ببرم ایا در این مورد راهی جز جراحی هست چون کیست کانال زده ممنون از راهنماییتون
حمید

از مطالب خوب و مفیدتون سپاسگزاریم ان شاالله خداوند به شما و خانکاده و نسلتون سلامتی کامل و سعادتمندی و خیر و برکات بدهد
بهادر

سلام من سه شبه از داروی پوستی مالیدنی استفاده میکنم وقتی میزارم رو سوراخ ها خیلی میسوزه اشکالی نداره؟؟؟
زری۷۸

سلام ضمادی که برای فتق نوشتید چه مدت باید استفاده بشه؟
رضوانی

سلام پسر ده ساله ام گوشش به خاطر ترشحات زیاد کیپ شده و شنوایی ش کم شده چه چیزی داخل گوشش بریزم که این ترشحات خارج شود ممنون از جنابعالی
فاطمه

با سلام در هوای آلوده از چه شوینده ای برای پوست صورت بهتر است استفاده شود؟ برای حفاظت از پوست در چنین شرایطی چه توصیه ای دارید؟
Bayan

انسان فقیر بیکار و گرسنه خودش آرزوی مرگ دارد نیازی به روشهای پیچیده و پرخرج بیل گیتس نیست
بهروز

انسان فقیر بیکار و گرسنه خودش آرزوی مرگ دارد نیازی به روشهای پیچیده و پرخرج بیل گیتس نیست
بهروز
کودکان و نوزادان
چند نکته ساده در مورد از شیر گرفتن کودک
تعداد: 40 میانگین: 3.45
[تعداد بازدید : 445144]

[نسخه چاپی]

بسم الله الرحمن الرحيم

و صلّي الله علي محمّد و آله الطّاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين


 

چند نكته ساده در مورد از شير گرفتن كودک(فطام)

 

 

مدّت زمان شیردهی


اگرچه در اغلب کتب طب سنتی، مدت زمان شیردهی دو سال ذکر شده است اما به نظر می رسد که این زمان با کمی مسامحه اعلام شده است. واقع این است که بر اساس اعلام قرآن کریم، مجموع مدت زمان بارداری و شیردهی، سی ماه است:


«وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً»[1]


و چون بارداری طبیعی، بین شش تا نه ماه است، زمان شیردهی بین بیست و یک تا بیست و چهار ماه طول می کشد؛ اگرچه شیردهی کامل همان دو سال تمام است؛ لذا سعي كنيد قبل از اين مدت كودك را از شير نگيريد:


« وَالْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ: و مادرانی که می خواهند شیردهی را به اتمام برسانند؛ فرزندان خویش را دو سال تمام شير دهند.»[2]


نکته


باید توجه داشت که زمان‌های ذکر شده در قرآن کریم، بر اساس سال و ماه قمری هستند.


روش ازشیرگیری


-   بهترین زمان برای ازشیرگیری کودک، به هنگام اعتدال هواست. بنابراین اوایل بهار بهترین زمان برای این کار است. در صورت ضرورت، ابتدای پاییز نیز زمان مناسبی است. اما اوج گرما و سرما برای این کار مناسب نیست که در حالت اول احتمال ایجاد بیماری های اسهالی و در حالت دوم احتمال بروز سوءهضم وجود دارد. درصورتی که هیچ چاره‌ای نباشد، باید از شیرگیری را به اواخر تابستان یا اواخر زمستان انداخت که شدت گرمی و سردی کمتر می‌شود.


-   ازشیرگیری باید زمانی انجام شود که کودک، بیمار نباشد؛ به خصوص بیماری های گوارشی و ازجمله ‏سوءهضم یا اسهال نداشته باشد تا در هضم و جذب غذا دچار مشکل نشود.‏


-   ازشیرگیری باید در زمان قوت طبیعت کودک انجام شود.‏


-   تمام منابع طب سنتی بر ضرورت تدریجی بودن از شیرگیری کودک تاکید دارند تا طبیعت بدن او، فرصت هماهنگی با وضعیت جدید را داشته باشد.


-   از مدتی قبل از ازشیرگرفتن، باید به تدریج میزان غذای کمکی را افزایش دهند تا اشتهای کودک به شیر کمتر شود.


-   یک راه پیشنهادی این است که شبها طفل را به زور از خواب بیدار کرده به او شیر خورانده شود تا از شیرخوردن بدش بیاید.


-   راه دیگر این است که برخی روزها مطلقا شیر داده نشود و تنها در شب شیر داده شود و گاهی عکس این کار انجام شود.


-   بهتر است مادر به تدریج به بدگویی از شیر و شیرخوارگی بپردازد تا به لحاظ روانی، کودک از شیرخوردن منصرف شود.


-   بازی کردن با کودک و سرگرمی های مناسب، برای این دوران بسیار ضروری هستند.


-   در صورتی که کودک باز هم تمایل زیادی به شیرخوردن داشته باشد باید پستان را با چیزهای بی ضرر بدمزه آلوده کرد. راههاي مختلفي براي ايجاد بي ميلي كودك نسبت به پستان مادر وجود دارد؛ انواع روشهايي كه منجر به بدرنگي و بدمزّگي پستان مي شوند. پيشنهاد ما «صبر زرد» است كه از قديم الايّام به عنوان يك روش ساده و مؤثّر، مورد استفاده زنان ايراني بوده است و هم خیلی تلخ است و هم منظره بدی روی پستان ها ایجاد می‌کند. مقدار كمي صبر زرد را در مقدار اندكي آب حل كرده روي سينه بماليد. رنگ سياه صبر زرد باعث خواهد شد كه كودك، رغبتي به گرفتن سينه نداشته باشد. كودكان سِمِج تر، معمولاً به محض چشيدن طعم تلخ صبر زرد، از شير خوردن منصرف خواهند شد. البته بسياري از مادران، اقدام به رنگ كردن پستان خود با ماژيك و مانند آن مي كنند كه تا وقتي كودك نخواهد سينه را بمكد؛ مشكل مهمّي را در پي نخواهد داشت امّا اگر كودك با ديدن هيبت ناساز پستان، كوتاه نيايد و اقدام به مكيدن سينه كند؛ موادّ شيميايي و خطرناك اين گونه رنگها، وارد بدن نازنين او خواهد شد. [3]


-   غذاهایی مانند سوپ های رقیق، گوشت های سهل الهضم، شیربرنج، هلیم و هریسه و فرنی ... برای دوران ازشیرگیری مناسبند.


-   بهتر است اغذیه کودک را به اشکال مورد توجه او درآورد تا میل بیشتری به خوردن پیدا کند.


-   اگر ضرورتی به ازشیرگیری در فصول گرم یا سرد وجود دارد، باید غذاهایی متناسب آن فصول به کودک داده شود.


-   در مدت از شير گرفتن كودك، شبها وقتي كه كودك خواب است؛ يكي دو نوبت به او شير بدهيد تا كمي سينه تخليه شود.


-   شیرخوردن و تماس با پستان مادر، علاوه بر تمام مزایا، یک روش مهم انتقال حرارت و عاطفه مادر به فرزند است. با قطع شیردهی یکی از مهم ترین نکات، توجه به جبران این نقیصه با افزایش محبت و توجّه به فرزند است. رفتار بسياري از كودكان در هنگام جدا شدن از شير، مشابه يك فرد داغدار در فراق يار عزيز خود است؛ لذا در اين دوره بيشترين محبّت را به او داشته؛ با روش هاي مختلف وي را سرگرم كنيد تا كم كم اين داغ! را فراموش كند. بيدارخوابي والدين در نيمه هاي شب بر سر بالين كودكي كه بنابر عادت خود براي شيرخوردن از خواب برمي خيزد؛ چيز غريبي نيست؛ لذا والدين بايد به لحاظ روحي، خود را براي اين مشكلات كاملا طبيعي آماده كنند.



نکته


يك اشتباه بسياري از والدين اين است كه با اين استدلال كه بهتر است خود و فرزندانشان، يك بار اين استرس را تحمّل كنند؛ به طور همزمان، اقدام به از شير گرفتن و نيز آموزش كنترل ادرار و مدفوع(به زبان ساده، همان از پوشك گرفتن) به كودك خود مي كنند؛ غافل از اين كه تحمّل اين دو استرس همزمان، براي كودك بسيار سنگين است. در اين حال، يا حدّاقل يكي از اين دو اقدام به شكست مي انجامد يا اگر هم به ظاهر موفّقيتي در كار باشد؛ به تجربه دیده شده است كه چنين كودكاني پس از يك دوره چند ماهه يا چند ساله كنترل ادرار و مدفوع، بدون وجود دليل ظاهري خاصّي، دچار مشكلات متعدّدي در اين زمينه ازجمله بي اختياري دفع، شب ادراري و مانند آن مي شوند. پيشنهاد ما اين است كه حدّاقل يك دوره چند ماهه بين اين دو اقدام، فاصله بيندازيد و بعد از اين كه مطمئن شديد كه كودك، داغ شير نخوردن را فراموش كرده است؛ نسبت به آموزش دفع ادرار و مدفوع به وي اقدام كنيد. البتّه اين مسأله در مورد كودكاني كه توانايي آن را دارند كه قبل از دو سالگي در مورد كنترل ادارار و مدفوع، آموزشهاي لازم را فرا بگيرند؛ مصداق نخواهد داشت. 


نکته

در برخی منابع طب سنتی تاکید شده است که شیردهی بیش از دو سال، باعث کندذهنی کودک می شود:


« و زياده برآن باعث بلادت و كم ذهنى طفل مى‏ شود.»[4]

 

بندآوردن شیر


-   اگر روند قطع شیردهی تدریجی باشد، کاهش تولید شیر هم به صورت تدریجی اتفاق می افتد و این باعث سهولت قطع شیر خواهد شد.


-   با قطع شیردهی و به منظور جلوگیری از احتقان پستان ها، باید شیر را دوشید اما این تخلیه نباید کامل و تمام باشد بلکه فقط در حد سبک شدن نسبی پستان ها. اگر به طور مرتب و کامل شیر را بدوشید؛ شیر همچنان تولید خواهد شد.


-   مصرف نمک را کاهش دهید. غذاهای پر نمک باعث احتباس مایعات می شوند و در شرایط قطع شیردهی چنین چیزی بیشتر از هر جای بدن خودش را در پستان ها نشان خواهد داد.

 

-   جهت كاهش ورم و كم شدن درد، كمپرس سرد روي ‏پستان‌ها قرار دهيد.‏


-   از یک سینه بند خوب و محکم استفاده کنید، اما زیادی تنگ و سفت نباشد.


-   مصرف جوشانده کلپوره(مریم گلی) یا سداب به کاهش شیر کمک خوبی می‌کند. یک راه ساده آن است كه مادر، روزي 1 تا 2 بار و هر بار يك قاشق غذاخوري «سُداب» را با يك ليوان آب، 15 دقيقه روي حرارت كم جوشانده صاف كرده شيرين نموده ميل كنید.


-   برگ های یک کلم پیچ سبز را بشویید، خشک کنید و در یخچال قرار دهید. وقتی سرد شدند دور هر پستان یک برگ بپیچید به گونه ای که راحت باشید و آرامتان کند. اگر موثر واقع می‌شوند می توانید تمام روز از آن‌ها استفاده کنید.

 

- در مدتي كه كودك را از شير مي گيريد بايد از مصرف غذاها يا داروهايي كه باعث افزايش شير مي شوند، پرهيز كنيد(رازيانه، شويد، آويشن، سياهدانه، زيره سبز، زعفران و ...). اگر براي مادر قابل تحمّل باشد؛ مي تواند در اين دوره، مصرف غذاهاي سردي را در رژيم غذايي خود، اندكي افزايش دهد.


 



[1] - سوره احقاف، آيه 15.

[2] - سوره بقره، آیه 233.

[3] - اطبا و روان شناسان امروزی با زخمی یا کریه جلوه دادن پستان ها چندان موافق نیستند و اعتقاد دارند با این کار کودک ناراحت می‌شود و ممکن است از وضعیت پیش‌آمده بترسد و وحشت کند چراکه بچه‌ها در دورانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، وابستگی‌های عاطفی شدیدی پیدا می‌کنند و این رفتار به آن‌ها صدمه عاطفی می‌زند.

[4] - عقيلى علوى شيرازى، سيد محمد حسين بن محمد هادى، خلاصة الحكمة (عقيلى)، 3جلد، اسماعيليان - قم، چاپ: اول، 1385 ه.ش. ج 2، ص 171.



نظرات
  سلام. درمورد شل شدگی بیش از حد سینه بعد از شیر دهی چکار میشود انجام داد، به حدی که فقط پوست مانده و هیچ بافتی ندارد . خیلی ممنونم
ارسال کننده نظر : جامانده      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ مهر ۱۳۹۸
  

سلام. بهتر است حضورا به همکاران مراجعه کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ آبان ۱۳۹۸



  سلام من پسرم دوسالش ک شد الان چهار روزه از شیر خشک خوردن گرفتمش غذا اصلا نمیخوره تو این چهار روز فقط با کیک و اب وشکلات شکمش سیر میشه چیز دیکه اصلا نمیخوره مدام هم بیقراری میکنه وحجم ادرارش خیییلی کم شده چکار کنم؟
ارسال کننده نظر : فاطمه      تاریخ ارسال نظر : ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸
  

سلام. کمی شیر بدهید. به ویژه در خواب. بقیه موارد در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲ خرداد ۱۳۹۸



  سلام دختر من شهریور دوسالش تموم میشه و‌خیلی هم وابسته ب شیر منه نمیدونم برای ماه رمضان میتونم روزه بگیرم برایازشیر گرفتنش در ماه رمضان اقدام کنم آیا زوده؟
ارسال کننده نظر : نجفی      تاریخ ارسال نظر : ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۸
  

سلام. خود دانید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۸



  سلام دخترمن دوسال و هشت روز داره والان دو روز هست خودش مرتب به دستشویی میره وحتی شب هم دستشویی نمیکنه میخوام از شیر بگیرمش اینکار باعث نمیشه که دوباره تو پوشک گرفتن شکست بخورم
ارسال کننده نظر : هانیه      تاریخ ارسال نظر : ۸ ارديبهشت ۱۳۹۸
  

سلام. کمی صبر کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۸



  با. سلام و احترام...... دخترم تقریبا 18 ماه قمریشه ایا می تونم از شیر بگیرمش چون خیلی ضعیف شده و خیلی کم غذای کمکی می خورد و بیشتر وابسته به شیره؟؟؟؟؟ ممنون از راهنماییتون
ارسال کننده نظر : یگانه      تاریخ ارسال نظر : ۶ ارديبهشت ۱۳۹۸
  

سلام. اگر این طور است اشکال ندارد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۸



  سلام پسرمن يك ماه و بيست روز ديگه دو سالش ميشه من ميخوام ماه رمضان امسال روزه بگيرم مشكلي نداره الان از شير بگيرمش؟ باتوجه به اينكه خوب هم غذا ميخوره ولي خيلي والسته به شير هست
ارسال کننده نظر : مهزاد فرجاد      تاریخ ارسال نظر : ۴ ارديبهشت ۱۳۹۸
  

سلام. اقدام کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۵ ارديبهشت ۱۳۹۸



  سلام پسر من ۱ سال و ۳ ماهشه و هفته ۷ بارداری ام می توانم از شیر بگیرمش؟خیلی آسیب نمیبینه؟در طول روز که نه اما در شب خیلی آویزون منه!
ارسال کننده نظر : فاطمه      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ فروردين ۱۳۹۸
  

سلام. می توانید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳۱ فروردين ۱۳۹۸



  سلام پسر من برج شش. میشه دوسالش ولی انجا شیر ندارم که بدم الان از شیر گرفتمش روز شیر نمی خوره وای شب خیلی شیر میخواهد راهنمایی. کک
ارسال کننده نظر : فاطمه زارع      تاریخ ارسال نظر : ۲۲ فروردين ۱۳۹۸
  

سلام. نکات لازم در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۲ فروردين ۱۳۹۸



  سلام ما در استان بوشهر زندگی میکنیم و دخترم متولد تیر ماه هست.میتوانم الان از شیر بگیرم یا باید صبر کنم دو سال تمام شود؟ در شهر ما تا اواسط ابان کولر روشن میکنیم
ارسال کننده نظر : فرحنازبانو      تاریخ ارسال نظر : ۲۰ فروردين ۱۳۹۸
  

سلام. اقدام کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۸ فروردين ۱۳۹۸



  سلام دخترم و که دو سالشه از شیر گرفتم خیلی بیش از حد بی قراره الان سه هفته است یادش نمیره مدام جیغ میزنه چی بهش بدم آروم شه خیلی اذیت شده چند روزه سرما هم خورده شب ها خیلی زیاد سرفه میکنه نمیتونه خواب راحتی داشته باشه شربت زوفا هم بهش میدم ولی فایده نداره ممنون میشم راهنماییم کنید سپاس
ارسال کننده نظر : فاطمه      تاریخ ارسال نظر : ۱۸ فروردين ۱۳۹۸
  

سلام. نکات لازم در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۲ فروردين ۱۳۹۸



 
12345678910...
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:


تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:


❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید. از پاسخگویی به سؤالاتی که در متن مقاله پاسخ داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

آخرین مقالات

مقاومت آنتی بیوتیکی: باکتریهای مرگبار بر می گردند (مقاله انتخابی)
هر چه فقیرتر باشی، بیشتر به صفحهٔ گوشی‌ات نگاه می‌کنی (مقاله انتخابی)
روان‌شناسي غربي و پشت پرده معنويت (مقاله انتخابی)
نقش بینش توحیدی در سلامت انسان (مقاله انتخابی)
صنعت قند با خریدن دانشمندان، تقصیرها را گردن چربی انداخت (مقاله انتخابی)
چهره‌ها و اندام‌هاي غير واقعي: آيا بايد حقيقت عكس‌هاي دست‌كاري شده دنياي مد را افشا كرد؟(مقاله انتخابی)
مکمل‌های ورزشی؛ رویای پوچ (مقاله انتخابی)
نظام‌های پاداش در تربیت کودک؛ به بچه‌هایتان استیکر ندهید (مقاله انتخابی)
چرا بلافاصله بعد از جشن تولد نباید فیلم‌هایش را ببینیم؟ (مقاله انتخابی)
چرا برخی از زنان ایرانی پلنگ شده‌‎اند؟ (مقاله انتخابی)
خواص تاثیرگذاری قارچ گانودرما تا چه حد واقعیت دارد؟ (مقاله انتخابی)
به نام نوزادان به کام ابرشرکت‌ها (مقاله انتخابی)
آیا شکر پرطرف‌دارترین مادۀ مخدر دنیاست؟ (مقاله انتخابی)
واکاوی دیدگاه شریعت درباره فرزندآوری و مدیریت جمعیت(مقاله انتخابی)
والدین خوب بودن باعث نابودی فیزیولوژیکی شما می‌شود (مقاله انتخابی)
مَـــرهَـــم؛ توصیه‌هایی از طبّ سنّتی ایران به راهیان سفر اربعین (ویراست سوّم)
​تکنولوژی تراریخته؛ راهی برای افزایش محصول یا بیماری؟ (مقاله انتخابی)
دیپلماسی ورزشی؛ ابزاری برای نفوذ آمریکا در جوامع (مقاله انتخابی)
اصول‌ تغذيه‌ در سيره پيامبر اعظم‌ (صلوات الله علیه و آله) (مقاله انتخابی)
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
لطفاً کمی غیربهداشتی باشید!! (مقاله انتخابی)
وقتی با فرزندت هستی، آن گوشی لعنتی‌ را بگذار کنار (مقاله انتخابی)
جایگاه ضوابط شرعی مرتبط با آموزش، پژوهش و درمان در طب سنتی ایران (مقاله انتخابی)
روزنی به پزشکی پیشگیری در طبّ کهن(مقاله انتخابی)
چگونه انقلاب جنسي، جامعه امريكا را براي هميشه دگرگون كرد؟ (مقاله انتخابی)
میکروتراشه‌های ضد بارداری؛ جدیدترین روش کنترل جمعیت (مقاله انتخابی)